Bij Hazera zijn we trots op ons toegewijde team, dat zich iedere dag met passie inzet om telers sterke en betrouwbare rassen te bieden. Hoewel onze producten vaak in de schijnwerpers staan, zijn het de mensen erachter die het verschil maken. Deze keer zetten we André van Andel, radijsveredelaar bij Hazera, in de schijnwerpers.

---

André begon op 1 december 1992 bij Hazera als assistent-veredelaar. Sindsdien staat één gewas centraal in zijn loopbaan: radijs. “Eigenlijk heb ik altijd in de radijs gewerkt en ben ik er helemaal in vergroeid geraakt — met veel plezier overigens,” vertelt hij.

Zijn interesse in veredeling ontstond al tijdens zijn tienerjaren. André groeide niet op in een agrarisch gezin, maar door vakantiewerk en de lessen biologie en genetica op school werd zijn nieuwsgierigheid gewekt. Toen er een vacature in de veredeling voorbijkwam, wist hij het meteen: “Dit is wat ik wil worden.”

Tegenwoordig leidt André het radijsveredelingsprogramma. “Het is gewoon een prachtig vak,” legt hij uit. “Het bestaat voor een deel uit rekenen en nadenken over genetica, maar heeft daarnaast een heel praktische kant: gewassen beoordelen op het veld, buiten zijn en contact hebben met telers. Eigenlijk is het de ideale combinatie.”

Buiten zijn werk brengt André graag veel tijd door met zijn gezin en binnen zijn kerkelijke gemeenschap. Zijn geloof geeft betekenis en richting aan zijn leven en speelt ook een belangrijke rol in zijn werk. Hij is getrouwd met Saskia en samen hebben zij drie volwassen kinderen.

Hoe zou je jouw werk aan een vijfjarige uitleggen?

André moet lachen, want dit is een vraag die hij jaren geleden voor zijn eigen kinderen heeft moeten beantwoorden. Samen met zijn vrouw Saskia bedacht hij destijds een eenvoudige manier om zijn werk uit te leggen: een plantendokter.

“Een dokter maakt mensen natuurlijk beter wanneer ze ziek zijn. Maar een dokter probeert mensen ook sterker te maken. Dat is eigenlijk wat een veredelaar doet. Hij probeert het gewas sterker, beter en kwalitatief hoogwaardiger te maken.”

Het kruisen van planten is natuurlijk ingewikkelder, maar voor kinderen houdt André de uitleg visueel en eenvoudig. Hij gebruikt bloemen, stuifmeel en zaden als voorbeeld: het stuifmeel van de ene plant wordt overgebracht naar een andere plant, daaruit ontstaan zaden en uit die zaden groeit vervolgens een nieuwe plant. Voor hem laat dit ook zien hoe belangrijk het is om de volgende generatie uit te leggen waar ons voedsel vandaan komt. Veel kinderen weten dat tegenwoordig niet meer.

Wat heb je geleerd van het samenwerken met collega’s en partners uit verschillende culturen?

Voor André is aandachtig luisteren de belangrijkste les. Wanneer je over lands- en cultuurgrenzen heen samenwerkt, verloopt communicatie niet overal op dezelfde manier. Sommige mensen zijn heel direct, terwijl je in andere culturen beter moet luisteren om te begrijpen wat iemand werkelijk bedoelt. “Je moet proberen te luisteren naar de boodschap achter de boodschap,” zegt André. “En probeer mensen altijd met respect te behandelen.”

Wanneer hij telers in het buitenland bezoekt, vraagt hij graag hoe radijs er volgens hen over tien jaar uit zou moeten zien. Zo krijgen telers de ruimte om te vertellen wat voor hen echt belangrijk is, in plaats van dat André het antwoord zelf voor hen invult.

“Ik probeer verbinding te maken met mensen,” vertelt hij. “Bij de één begint dat met een praatje over alledaagse dingen, terwijl je met een ander direct over zaken praat.” Die manier van verbinden sluit sterk aan bij Hazera’s Growing Together-gedachte. Door goed te luisteren, verschillende perspectieven te respecteren en nauw met anderen samen te werken, kunnen we samen blijven groeien.

Wat is een bijzonder moment uit je carrière dat je altijd is bijgebleven?

André kan verschillende belangrijke momenten uit zijn carrière noemen. Eén daarvan vond plaats rond het jaar 2000, toen het radijsveredelingsprogramma nog voornamelijk op de Nederlandse markt was gericht. Tijdens een internationale onderzoeksbijeenkomst van Limagrain kwam André in contact met een collega uit de Verenigde Staten, die aan een kleinschalig radijsprogramma werkte.

Die ontmoeting opende de deur naar proeven in Amerika. “Toen ik daar kwam, ging er een compleet nieuwe wereld voor mij open,” herinnert André zich. Hij maakte kennis met grootschalige buitenteelt en met een andere manier van kijken naar de kwaliteit van radijs. Een belangrijk inzicht was de aandacht voor de inwendige kwaliteit. In die tijd lag de nadruk in de Nederlandse markt vooral op het uiterlijk, terwijl de Amerikaanse markt hem uitdaagde om ook te kijken naar wat er ín de radijs gebeurde. Dat werd een belangrijk uitgangspunt binnen zijn veredelingsprogramma.

Ook de ontdekking van Hazera’s winterras Autella is hem bijgebleven. Hazera had destijds nog geen sterke positie in het wintersegment. André herinnert zich dat hij het ras zag en direct dacht: “Dit gaat hem worden.” Een andere memorabele ontdekking was Melito, die tijdens een zeer natte proef op Hemelvaartsdag werd gevonden. Het veld was doorweekt, maar dit materiaal barstte niet en liet een sterke inwendige kwaliteit zien.

De samenwerking binnen Limagrain heeft volgens André een belangrijke rol gespeeld voor de groei van Hazera. Deze samenwerking hielp Hazera haar positie op de Amerikaanse markt te versterken en houdt de verschillende teams ook vandaag de dag scherp. “Wat twee mensen samen kunnen bereiken, is meer dan wat één persoon alleen kan bereiken,” zegt hij.

Waar zou je het meest enthousiast van worden als je tien jaar vooruit kon kijken?

Wanneer André aan de toekomst denkt, noemt hij als eerste iets waarvan hij hoopt dat het nooit zal verdwijnen: mensen met echte gewaskennis. “We hebben mensen met groene vingers nodig die weten waar ze het over hebben,” zegt hij. “Mensen die niet alleen achter de computer willen werken, maar ook echt het veld in willen, goed kunnen observeren en het gewas begrijpen.”

Tegelijkertijd zal technologie een steeds grotere rol blijven spelen. André ziet veel waarde in DNA-technologie, genetische markers en digitale fenotypering. Deze technieken kunnen helpen om het veredelingsproces te versnellen en efficiënter te maken.

Binnen radijs zal de toekomst volgens hem vooral draaien om verdere verfijning: het toevoegen van resistenties, het verbeteren van de opbrengst, het vergroten van de betrouwbaarheid en het ondersteunen van een efficiëntere productie. Ook mechanisatie is een belangrijk aandachtspunt, vooral binnen de buitenteelt.

Daarnaast blijft innovatie op het gebied van typen en kleuren belangrijk. Hazera heeft al enkele nieuwe rassen in ontwikkeling. “Er komt binnenkort iets nieuws aan,” kondigt André aan.

Wil je op de hoogte blijven van Hazera?

Volg ons via onze sociale mediakanalen en blijf verbonden met de mensen van Hazera. Heb je nog vragen? Neem dan gerust contact met ons op via onze contactpagina.